ایران در سالهای گذشته، بهویژه در حوزههای مختلف صنعتی، سرمایهگذاریهایی در این کشور انجام داده بود که هدف آنها گسترش و تقویت روابط دوجانبه بود. با این حال، آمریکا با توجه به روابط ونزوئلا با ایران، روسیه و چین و مواضع ضدآمریکایی این کشور، به دنبال کاهش سطح این روابط است.
عصرکاسپین /مرتضی مکی کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با اعتمادآنلاین تحولات ونزوئلا پس از سقوط دولت نیکلاس مادورو را بخشی از راهبرد آمریکا برای کاهش نفوذ ایران، روسیه و چین در آمریکای لاتین ارزیابی کرد و گفت: اقدام آمریکا در مداخله مستقیم و ربودن رئیسجمهور ونزوئلا، از منظر حقوق بینالملل فاقد مشروعیت است و با منطق سیاسی، حقوقی و عقلانی همخوانی ندارد.
وی افزود: یکی از تبعات این تحولات، تأثیرگذاری آن بر روابط ایران با ونزوئلاست. ایران در سالهای گذشته، بهویژه در حوزههای مختلف صنعتی، سرمایهگذاریهایی در این کشور انجام داده بود که هدف آنها گسترش و تقویت روابط دوجانبه بود. با این حال، آمریکا با توجه به روابط ونزوئلا با ایران، روسیه و چین و مواضع ضدآمریکایی این کشور، به دنبال کاهش سطح این روابط است.
مکی با اشاره به راهبرد امنیت ملی آمریکا تصریح کرد: آمریکاییها در پی آن هستند که نفوذ خود را در آنچه «حیات خلوت» خود در آمریکای لاتین میدانند، مجدداً احیا کنند و در همین راستا تلاش دارند از نفوذ و قدرت چین و روسیه در این منطقه بکاهند. در همین چارچوب، دولت ترامپ تأکید دارد که رئیسجمهور موقت ونزوئلا روابط خود با ایران را قطع کرده و نیروهای ایرانی را از این کشور اخراج کند.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: آمریکا و صهیونیستها از این تحولات بهرهبرداری سیاسی و تبلیغاتی میکنند و تلاش دارند این پیام را منتقل کنند که اگر ایران همراه سیاستهای آمریکا نباشد، ممکن است با سرنوشتی مشابه ونزوئلا مواجه شود. با این حال، آمریکاییها بهخوبی میدانند که ایران هیچ شباهتی به ونزوئلا ندارد و حتی حمله محدود نظامی به جمهوری اسلامی ایران، چه در داخل و چه در خارج، با حساسیتهای بسیار بالایی همراه خواهد بود؛ از این رو، وقوع چنین اقدامی بعید است.
خاطرنشان کرد: فشارها علیه ایران عمدتاً در حوزه اقتصادی متمرکز شده است. با این وجود، تجربه نشان داده که مردم ایران با وجود انتقاداتی که به عملکرد دولت خود دارند، در برابر هرگونه مداخله خارجی از کشورشان دفاع میکنند. ایران از توان دفاعی قابل توجهی برخوردار است و هرگونه اقدام نظامی علیه آن، واکنشهای سریع و سختی را به دنبال خواهد داشت.
مکی افزود: محاسبات ایران در سالهای اخیر نشان داده که تلاش کرده است مانع از تبدیل تنشها به یک جنگ گسترده و نامحدود شود، اما در عین حال بهوضوح اعلام کرده که در صورت مواجهه با تهدید، واکنش بسیار سختی نشان خواهد داد.
وی درباره احتمال تحرکات نظامی آمریکا علیه ایران بیان کرد: آمریکا و اسرائیل به دنبال تضعیف حداکثری ایران هستند و شرایط امنیتی دشوار و پیچیدهای را بر کشور تحمیل کردهاند، اما این به معنای از دست رفتن تمام ظرفیتهای نظامی، امنیتی و اقتصادی ایران نیست. ایران همچنان قادر است در برابر هر اقدام نظامی، واکنشهای گستردهای انجام دهد.
وی در پایان تأکید کرد: نباید فراموش کرد که هماکنون یک جنگ ترکیبی علیه ایران در جریان است. اگرچه موشکباران نظامی وجود ندارد، اما ایران در معرض جنگ اقتصادی، جنگ سایبری و جنگ شناختی قرار دارد که با هزینهای کمتر از جنگ نظامی دنبال میشود. با این حال، به نظر نمیرسد طرف مقابل بهدنبال آزمودن توان دفاعی ایران باشد.
هرگونه اقدام نظامی، حتی اگر محدود و کوتاهمدت باشد، تبعات آن تنها متوجه ایران نخواهد بود و کشورهای منطقه نیز متحمل خسارتهای جدی خواهند شد. به همین دلیل، کشورهای عربی منطقه با وجود اختلاف نظرها با ایران، خواهان فروپاشی یا تجزیه ایران نیستند، چرا که چنین وضعیتی میتواند به منبعی برای ناامنی گسترده در منطقه تبدیل شود و از همین رو با اقدامات نظامی مستقیم آمریکا و اسرائیل مخالفت می کنند.