نژادهای بومی به دلیل دارا بودن ویژگی های منحصر به فرد جزو ذخایر ژنتیکی کشور محسوب شده و شناخت بیشتر ساختار ژنتیکی آنها به حفظ و حراست آنها و به تدوین برنامه های اصلاح نژادی کمک خواهد کرد؛ پايش، شناسايي و ثبت جمعيت‌ها و نژادهاي بومي هر كشور ضرورتي انكار ناپذير است.

عصر کاسپین/ با هدف حفظ ذخاير ژنتيكي و احياء نژادهاي بومي موجود در كشور پروژه ثبت و پايش جمعيت‌ اسب کاسپین توسط بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان مورد مطالعه قرار گرفت.

دکتر علیرضا فلاح نصرت آباد، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با اشاره به اجرای این پروژه و اهمیت حفظ ذخاير ژنتيكي دام بومي موجود در كشور گفت: این کار با هدف توسعه تحقیقات کاربردی، استفاده بهینه از توانمندی های موجود استان و کشور در زمینه اسب کاسپین در محيط هاي طبيعي و خاستگاهشان انجام می شود.

وی با اشاره به اینکه مجتمع تحقیقات، آموزش و حفظ ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین از سال 1389 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان و زیر نظر موسسه تحقیقات علوم دامی کشور تاسيس و راه اندازی شده اظهار داشت: براساس برنامه راهبردی تحقیقات حفظ ذخایر ژنتیکی دامی کشور، حفاظت از ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین برعهده مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گیلان گذاشته شده و اين مجتمع تنها مركز حفظ ذخاير ژنتيكي و تحقيقات اسب كاسپين در ايران و منطقه مي باشد كه با توجه به خط هاي خوني متنوع كه طي ساليان متمادي حفظ گرديده آن را از اين لحاظ متمايز گردانده است.

دکترهوشنگ دهقان زاده، معاون پژوهش و فناوری مرکز تحقیقات و مسئول بخش تحقیقات علوم دامی و مجتمع تحقیقات، آموزش و حفظ ذخایر ژنتیکی اسب کاسپین به عنوان مجری پروژه گفت: اين جمعيت‌ها علاوه بر آنكه ميراث ملي یک كشور هستند به عنوان ميراثي جهاني نيز مطرح مي‌باشند؛ اين جمعيت‌ها حاصل هزاران سال انتخاب طبيعي و مصنوعي و سازگاري با شرايط اقليمي زيستگاه‌هاي طبيعي خود هستند و اطلاعات حاصل از شناسايي و ثبت جمعيت‌هاي در خطر انقراض كاركرد حفاظتي نيز داشته و براي‌ هر نوع تصميم‌گيري و تدوين استراتژي هاي حفاظت از ذخاير ژنتيكي مورد نياز می باشند که امروزه با تغییر نگرش اسب‌داران و افزایش اختلاط نژادهای مختلف اسب با یکدیگر، جمعیت اسبان خالص به شدت روند کاهشی داشته و این امر ايجاب مي‌نمايد كه سازمان‌هاي مرتبط مسئول نسبت به حفظ ذخائر ژنتيكي اسب اقدامات موثري را انجام دهند.

وی ادامه داد: به منظور حفظ، توسعه و افزايش اندازه واقعي و مؤثر جمعيت اسب کاسپین و انجام عمليات اصلاح نژادي در آينده با هدف بهبود عملكرد آنها در گام اول نياز به پايش، شناسايي و ثبت اين جمعيت‌ها می‌باشد‌.

شایان ذکر است این پروژه از سال 1397 آغاز گردیده و پس از مراحل شناسایی و ثبت مشخصات اولیه و غربال فنوتیپی در مرحله بعد اقدام به غربال ژنتیکی، تعیین ژنوتیپ، تست ها و آزمون های مرتبط و تشکیل بانک اطلاعات ژنوتیپی و فنوتیپی شده و در انتها انتظار می رود که تشکیل کتاب تبارنامه اولیه و انساب جمعیت پایه قابل دسترس گردد.